uil-blauw

Veel kennis is vrij beschikbaar op internet, met als grootste voorbeeld Wikipedia. Die online encyclopedie is alleen maar gevuld door vrijwilligers. Door mensen die hun speciale kennis over een onderwerp hier met iedereen delen. Leerlingen maken gebruik van Wikipedia als bron, maar het is ook goed om zelf te leren hoe je kennis deelt in een wiki.

Het woord “wiki” is een Hawaiiaans woord voor “snel-snel” of haast je. Er zijn enkele kenmerken die het gebruik van een wiki zeer aantrekkelijk maken:

  • Iedereen kan content toevoegen, wijzigen of verwijderen.
  • De logboekfunctie van een wiki houdt bij wat er is gewijzigd aan content en door wie.
  • Eerdere versies van een pagina kunnen worden bekeken en teruggezet als dat nodig is.
  • Gebruikers hoeven niets te weten van html-programmeren om de opmaak netjes te verzorgen.

Het belangrijkste principe van een wiki is dat er meer mensen aan een tekst kunnen meewerken, vanaf het moment dat een eerste versie is gepubliceerd. Je kunt elkaars tekst verbeteren en aanvullen, en dus (online) samenwerken.

De werkvorm ‘Kennis delen in een wiki’ is door OntdekMedia uitgewerkt met de mediatool PBworks.com.


Niveau: *
Leerjaar: onder- en bovenbouw
Vakgebieden: Nederlands, talen, geschiedenis, projecten
Wat heb je nodig: internetverbinding, computer.
Tijdsduur: concept wiki en programma vereist enige uitleg, daarna als gereedschap regelmatig gebruiken en mee leren werken.


Leerdoelen

Inhoudelijke leerdoelen

Het maken van een informatief artikel in een wiki daagt leerlingen uit tekst te schrijven, die door anderen gelezen en begrepen moet worden. Taalgebruik moet dus goed en helder zijn. Maar je mag elkaar ook helpen om het eindresultaat goed te krijgen. Iedereen kan aan een artikel bijdragen, maar leerlingen zullen ontdekken dat enige afstemming en samenwerking heel wenselijk zijn.

In een wiki-artikel gaat het vooral om het samenstellen van neutrale informatie. Meningen en discussies kunnen daar een onderdeel van zijn, maar altijd is bronvermelding noodzakelijk. Je moet elkaar kunnen controleren. Dat is ook een belangrijk principe van Wikipedia. Leerlingen leren door het zelf samenstellen en (laten) beoordelen van hun tekst, hoe een informatief artikel op bijvoorbeeld Wikipedia tot stand komt. Voor het ontwikkelen van onderzoeksvaardigheden is dit een uitstekende werkvorm.

Leerdoelen nieuwe media

Leerdoelen mediawijsheid

Door het gebruiken van deze werkvorm en deze mediatool werk je aan de volgende doelen:

  • De leerlingen kunnen een afgebakend platform met eenvoudige bediening gebruiken. (G1, G2)
  • De leerlingenen gebruiken eenvoudige toepassingen om eigen content te creëren. (C2)
  • De leerlingen benutten een mediatool om hun eigen boodschap te versterken. (S2)
uil-blauw

Met mediatool PBworks.com kun je zelf een wiki maken met een zelf gekozen indeling en meer pagina’s. Je kunt heel eenvoudig beginnen, bijv. met een wiki over een onderwerp of project met een klas. Maar het kan ook een kennisplatform worden voor de hele school.

Computervaardigheden

Docent:

  • de docent beschikt over basiscomputervaardigheden.

Leerling:

  • de leerling beschikt over basiscomputervaardigheden.
uil-blauw

De werkvorm in methoden

Een wiki kun je gebruiken voor veel verschillende lessen of onderwerpen.

Enkele voorbeelden:

  • Samen een thema onderzoeken: Twee leerlingen beginnen een artikel over een groot onderwerp (bijv. de fiets in Nederland). Zij zetten de eerste informatie erin. De medeleerlingen gaan dit aanvullen, voegen ook weer één of twee feiten over het onderwerp toe. De docent stimuleert leerlingen om ook tegengestelde meningen en (onderzoeks-)vragen toe te voegen over het onderwerp. De docent bewaakt dat leerlingen bij elke toevoeging secuur omgaan met de bronvermelding en citaten, zodat hun informatie altijd gecheckt kan worden. Als de ruwe kennis is verzameld in de wiki kan elke leerling een (deel)artikel over het onderwerp schrijven, waarbij de aantekeningen uit de wiki worden gebruikt.
  • Geschiedenis: leerlingen stellen een pagina samen met daarop een lijst met beroemde kunstenaars, wetenschappers, verzetshelden, historische figuren uit de eigen woonplaats of regio. Het eerste doel is om de lijst zo compleet mogelijk te maken en netjes te ordenen. Vervolgens gaat elke leerling een pagina maken over een persoon, of een sectie met informatie toevoegen bij een bestaande persoon. Zeer geschikt project om meer jaren met de school aan te werken, telkens met nieuwe klassen.
  • Literatuur en kunst: laat leerlingen hun top-10 lijstjes maken van te lezen of gelezen boeken. Of van concerten, films, schilderijen, etc. (Eén lijstje per wiki-pagina.) Door vervolgens ook de gevonden bronnen bij een onderwerp (boek, film, schilderij) te delen kunnen andere leerlingen ook eenvoudig de weg vinden en wijzer worden van de ervaringen van hun klasgenoot.
  • Uitwisseling internationaal: laat leerlingen via internet contact zoeken met een leerling in het buitenland (bijv. vakantiecontact, familie) en onderzoek of er een online uitwisseling te maken is. Bijv. Presenteer je woonplaats of land aan de leerlingen in een buitenlandse klas en laat hen ook vragen stellen. Uiteraard wederzijds.
uil-blauw

Externe links

Als de leerlingen vertrouwd zijn met het werken in een wiki, en als er een goed artikel is geschreven, kun je overwegen het artikel ook te laten plaatsen op Wikipedia.

Bedenk wel dat er streng redactie gepleegd wordt door de wikipedia-gemeenschap.  Bespreek daarom met de leerlingen de spelregels die er gelden voor artikelen op Wikipedia. Meer informatie hierover is te vinden op het Gebruikersportaal van Wikipedia.